Waarom is regulatie van het zenuwstelsel zo belangrijk in de welbekende tropenjaren?

(en hoe een spijkermat kan helpen bij regulatie)

Het is half 10 in de avond. De kinderen liggen eindelijk in bed. Je ploft op de bank en merkt ineens hoe moe je bent. Misschien voel je spanning in je schouders, zit je hoofd nog vol of lukt het maar niet om écht te ontspannen. Veel ouders herkennen dit gevoel. En dat is niet zo gek.

In de tropenjaren, met jonge kinderen, gebroken nachten en een druk gezinsleven, staat je zenuwstelsel vaak continu “aan”.

Maar wat betekent dat eigenlijk?

 

Je zenuwstelsel

Je zenuwstelsel is het systeem dat continu bepaalt of je lichaam moet presteren of herstellen. Een belangrijk deel daarvan is het autonome zenuwstelsel, dat uit twee standen bestaat:

1. Sympathisch zenuwstelsel – actie & alertheid
Dit is je “gaspedaal”. Het zorgt ervoor dat je kunt reageren, plannen, zorgen en doorgaan.

2. Parasympathisch zenuwstelsel – rust & herstel
Dit is je “rempedaal”. Hier herstellen je lichaam en brein, daalt je hartslag en kun je echt ontspannen.

Idealiter wisselen deze twee systemen elkaar af. Maar de praktijk is weerbarstiger. Als je lichaam zo vaak aan moe staan, en dat moet het met jonge kinderen, dan kun je te lang in de actiestand blijven hangen. Het kan dan steeds lastiger worden om weer te ontspannen. En juist daarom is het zo belangrijk om vaak genoeg op het rempedaal te stappen.

Waarom staan ouders nu zo vaak “aan”?

Als ouder ben je voortdurend aan het schakelen:

• kinderen aankleden
• werk combineren met zorg
• prikkels en geluiden
• weinig slaap
• weinig momenten alleen
  

Je lichaam staat daardoor vaker in een lichte staat van alertheid. Onderzoek laat zien dat langdurige stress en slaaptekort het autonome zenuwstelsel uit balans kunnen brengen, waardoor het moeilijker wordt om te ontspannen of in slaap te vallen. En als je dan eenmaal een goede nacht hebt met de kinderen…. Dan kom je niet in slaap of slaap je zelf niet goed door.

Veel mensen merken dan bijvoorbeeld:

• moeite met ontspannen
• gespannen schouders of nek
• een vol hoofd
• slecht slapen
• het gevoel dat je “altijd aan staat”

Waarom lichaamsprikkels kunnen helpen met “remmen” 

Interessant genoeg kan juist een sterke maar veilige lichaamsprikkel helpen om je zenuwstelsel te reguleren.

Acupressuur, druk op specifieke punten in het lichaam, wordt al eeuwen gebruikt om ontspanning te bevorderen. Spijkermatten maken gebruik van dit principe: duizenden kleine drukpunten stimuleren de huid en zenuwen. Veel gebruikers ervaren dat hun lichaam na een paar minuten van spanning naar ontspanning schakelt.

Met andere woorden: het lichaam krijgt een signaal dat het mag ontspannen en herstellen. En daarbij draagt het bij aan “uit je hoofd en in je lichaam”, wat ook weer ervoor zorgt dat je hoofd minder aan staat.

Hoe voelt het gebruik van een spijkermatje voor je lichaam?

Wij en veel andere mensen herkennen hetzelfde verloop wanneer ze op een spijkermat liggen:

1. Eerst voel je de prikkels sterk
2. Je lichaam went eraan
3. Je ademhaling verdiept
4. Je voelt warmte en ontspanning
5. (En uiteindelijk wil je er bijna niet meer vanaf)

Kleine momenten maken het verschil

Zelfzorg hoeft niet groot of ingewikkeld te zijn.

Soms is 10–15 minuten liggen al genoeg om je zenuwstelsel te helpen schakelen van gassen naar remmen. Je kan dit op een moment doen dat het jou uitkomt. Als de kinderen op bed liggen en voor het slapen gaan (mijn favoriete moment), tijdens het middagdutje of voordat je de tv aanzet.

Je hoeft het ouderschap niet perfect te doen.
En je hoeft ook niet altijd “aan” te staan.

Zelfzorg is belangrijk. Je kent het gezegde: eerst je eigen zuurstofmasker op en daarna die van je kinderen.

Soms begint dat gewoon met even gaan liggen.